Spierzchnięte usta to jeden z pierwszych sygnałów, że skóra źle znosi zimę. Mróz, wiatr i suche powietrze w ogrzewanych pomieszczeniach szybko odbierają ustom wilgoć, a nawyki takie jak oblizywanie czy skubanie skórek tylko pogarszają sprawę. Na szczęście w większości przypadków wystarczy kilka zmian: odstawienie tego, co podrażnia, i regularna pielęgnacja ochronna w ciągu dnia oraz na noc. Jeśli mimo to usta nie goją się po 2-3 tygodniach, warto pokazać je lekarzowi.
Poniżej wyjaśniamy, dlaczego usta pierzchną zimą, czego unikać, jak je pielęgnować i kiedy suche usta mogą oznaczać coś więcej niż przesuszenie.
- Skóra ust jest cienka i nie ma gruczołów łojowych, dlatego szybciej traci wodę niż skóra twarzy.
- Oblizywanie ust daje chwilową ulgę, ale ślina szybko odparowuje i usta stają się jeszcze bardziej suche.
- Przy spierzchniętych ustach unikaj produktów z mentolem, kamforą, eukaliptusem i miętą. Jeśli kosmetyk szczypie lub piecze, odstaw go.
- Pomadkę lub balsam ochronny nakładaj kilka razy dziennie i przed snem. Na noc sprawdzi się gęstsza maska do ust.
- W słoneczne dni, zwłaszcza w górach i na śniegu, chroń usta pomadką z filtrem SPF.
- Jeśli usta nie poprawiają się po 2-3 tygodniach pielęgnacji, warto zgłosić się do dermatologa.
Dlaczego usta pierzchną zimą?
Czerwień wargowa, czyli różowa część ust, różni się od skóry twarzy. Ma cienką warstwę rogową i nie ma gruczołów łojowych, które na reszcie twarzy wytwarzają łój chroniący skórę przed utratą wody. Dlatego usta szybciej się przesuszają i gorzej znoszą trudne warunki.
Zimą działa na nie kilka czynników naraz:
- mróz i wiatr - przesuszają i podrażniają powierzchnię ust,
- suche powietrze w ogrzewanych pomieszczeniach - sprzyja utracie wody przez skórę,
- oddychanie przez usta - np. przy katarze lub w czasie snu,
- słońce - zimą także, szczególnie w górach i na śniegu.
Usta mogą też być bardziej suche przy niektórych lekach, zwłaszcza przy kuracji izotretynoiną, a także przy stosowaniu kosmetyków z retinoidami blisko ust.
Co szkodzi spierzchniętym ustom?
Część codziennych nawyków podtrzymuje problem, nawet jeśli regularnie używasz pomadki:
- Oblizywanie ust - ślina szybko odparowuje i zostawia usta jeszcze bardziej suche. Gdy masz ochotę oblizać usta, nałóż balsam.
- Skubanie i przygryzanie skórek - otwiera drobne ranki, przez które usta dłużej się goją. Nie zdzieraj też suchych skórek na siłę ani nie trzyj ust szorstkim peelingiem, gdy są popękane.
- Produkty, które „chłodzą” lub mrowią - mentol, kamfora, eukaliptus czy smak miętowy mogą podrażniać spierzchnięte usta. Uczucie pieczenia, szczypania lub mrowienia po nałożeniu kosmetyku to sygnał, że warto go odstawić.
- Zapach i aromaty przy skłonności do podrażnień - kompozycje zapachowe i aromaty smakowe w kosmetykach do ust są częstą przyczyną alergii kontaktowej ust (DermNet). Jeśli Twoje usta łatwo reagują podrażnieniem, wybieraj formuły bezzapachowe.
- Trzymanie w ustach metalowych przedmiotów - np. spinaczy czy biżuterii.
Amerykańska Akademia Dermatologii zaleca też nawilżacz powietrza w sypialni i picie odpowiedniej ilości wody (AAD).
Jak pielęgnować spierzchnięte usta?
Najważniejsza jest regularność. Według dermatologów pomadkę lub balsam ochronny warto nakładać kilka razy dziennie i przed snem, a przy bardzo suchych, popękanych ustach sięgnąć po gęstszy produkt tworzący warstwę ochronną (AAD).
- Rano i przed wyjściem na mróz: cienka warstwa balsamu lub pielęgnującej pomadki.
- W ciągu dnia: ponownie, gdy usta są suche, po jedzeniu i piciu - zamiast oblizywania.
- W słoneczne dni, w górach i na śniegu: pomadka z filtrem SPF 30 lub wyższym.
- Na oczyszczone usta: gruba warstwa nocnej maski do ust, np. Lip Sleeping Mask.
- Maskę zostaw do rana, a resztki rano delikatnie wytrzyj.
Gdy usta się wygoją, a na powierzchni zostaną suche skórki, możesz je zmiękczyć grubą warstwą maski na noc. Nie zdzieraj ich - same się złuszczą.
Jakie kosmetyki do ust wybrać?
W pielęgnacji spierzchniętych ust sprawdzają się produkty z olejami i woskami, które tworzą na ustach warstwę ochronną i ograniczają utratę wody. W gabinecie polecamy:
- Lip Sleeping Mask Dermomedica Cosmeceuticals - odżywcza maska do ust, która tworzy warstwę ochronną ograniczającą utratę wody. Pomaga zmiękczyć i wygładzić suche, spierzchnięte usta. Wszystkie wersje zawierają olej jojoba, olej z nasion czarnej porzeczki, wyciąg z winorośli balonowej i witaminę E. Producent przeznacza je do suchych i spierzchniętych ust, także w trakcie leczenia wysuszającego czerwień wargową i przy skłonności do nawracającej opryszczki. Maskę można stosować na noc, a także w ciągu dnia jako balsam. Jest dostępna w wariantach Raspberry, Lemon i Strawberry o pojemności 14 g oraz w większym, 30-gramowym słoiczku. Poszczególne wersje różnią się składem i dodatkami pielęgnującymi: Raspberry ma dodatkowo olej z pestek malin, a Strawberry - masło shea i oleje z nasion żurawiny, malin i truskawek. W składzie wersji Strawberry nie ma kompozycji zapachowej.
- Plump & Heal Lip Mask Dermomedica Cosmeceuticals - maska w płacie z kwasem hialuronowym, wąkrotą azjatycką, propolisem, ekstraktem z korzenia lukrecji i niacynamidem. Nakłada się ją na czyste usta na około 10 minut. Producent przeznacza ją do suchych i spierzchniętych ust oraz do pielęgnacji po zabiegach na usta. W opakowaniu jest 20 jednorazowych masek. Ze względu na propolis nie jest dla osób uczulonych na produkty pszczele. Maskę stosuj na nieuszkodzoną skórę ust. Jeśli pojawiły się otwarte ranki lub silne podrażnienie, najpierw zadbaj o wygojenie skóry i wybierz prostą pielęgnację ochronną.
- Color Booster Lipstick Dermomedica Cosmeceuticals - pielęgnująca pomadka z woskiem kandelila, olejem z oliwek i olejem z kamelii japońskiej, która podkreśla naturalny kolor ust. Producent przeznacza ją do suchych, odwodnionych i spierzchniętych ust. To dobry wybór na dzień, gdy chcesz połączyć pielęgnację z delikatnym kolorem.
- Magic Balm Dermomedica Cosmeceuticals - maść z olejami roślinnymi, woskami i kannabidiolem (CBD), przeznaczona do bardzo suchej, łuszczącej się i podrażnionej skóry. Sprawdzi się na przesuszoną skórę wokół ust, która zimą często pęka i łuszczy się razem z ustami.
Przy zwykłym przesuszeniu możesz wybierać pielęgnujące maski i pomadki, kierując się potrzebami i tolerancją skóry. Jeśli jednak usta są mocno podrażnione, pieką, pękają lub reagują na kosmetyki, na czas regeneracji lepiej sięgnąć po prosty, bezzapachowy preparat ochronny, np. białą wazelinę kosmetyczną. Produkty z aromatami, kompozycjami zapachowymi lub olejkami eterycznymi mogą nasilać podrażnienia u osób wrażliwych - mają je w składzie m.in. Lip Sleeping Mask w wersjach Raspberry, Lemon i 30 g, Plump & Heal Lip Mask, Color Booster Lipstick i Magic Balm.
Usta przy kuracji izotretynoiną i po zabiegach
Bardzo suche, pękające usta to jeden z najczęstszych skutków ubocznych kuracji izotretynoiną. W takiej sytuacji pielęgnacja ust powinna być codzienna i częsta - więcej przeczytasz w artykule o pielęgnacji skóry przy izotretynoinie.
Usta wymagają też szczególnej pielęgnacji po zabiegach, takich jak makijaż permanentny, powiększanie ust czy mezoterapia. Producent przeznacza do pielęgnacji po takich zabiegach zarówno Lip Sleeping Mask, jak i Plump & Heal Lip Mask. O tym, od kiedy można je stosować po konkretnym zabiegu, zdecyduje osoba, która go wykonywała.
Kiedy spierzchnięte usta to coś więcej?
Zwykle spierzchnięte usta poprawiają się po 2-3 tygodniach regularnej pielęgnacji. Jeśli tak się nie dzieje, warto zgłosić się do dermatologa. Suchość i łuszczenie ust mogą mieć też inne przyczyny (AAD):
- alergia kontaktowa - usta i skóra wokół nich są zaczerwienione, swędzą lub pieką, a objawy nasilają się po konkretnym kosmetyku, paście do zębów czy pomadce. Pomocne są wtedy testy płatkowe, także z własnymi kosmetykami (DermNet),
- pękające kąciki ust (zajady) - mogą wiązać się z zakażeniem drożdżakowym lub bakteryjnym i wymagać leczenia,
- szorstka, łuszcząca się zmiana na wardze, która nie znika - zwłaszcza na dolnej wardze u osób, które dużo przebywały na słońcu. Może to być rogowacenie słoneczne czerwieni wargowej, które wymaga oceny lekarza,
- pęcherzyki na ustach lub wokół nich - mogą oznaczać opryszczkę.
Najczęściej zadawane pytania
Skóra ust jest cienka i nie ma gruczołów łojowych, więc szybko traci wodę. Zimą przesuszają ją mróz, wiatr i suche powietrze w ogrzewanych pomieszczeniach, a oblizywanie ust dodatkowo pogarsza sprawę.
Nie. Ślina daje chwilową ulgę, ale szybko odparowuje i zostawia usta jeszcze bardziej suche. Zamiast oblizywać usta, nałóż balsam lub pomadkę ochronną.
Nie wtedy, gdy usta są popękane. Peeling i zdzieranie skórek mogą otworzyć drobne ranki. Lepiej zmiękczyć suche skórki grubą warstwą maski do ust na noc i pozwolić im złuszczyć się samodzielnie.
Kilka razy dziennie - rano, przed wyjściem na mróz, po jedzeniu i piciu - oraz przed snem. Na noc najlepiej sprawdza się gęstsza maska do ust.
Tak, zwłaszcza w słoneczne dni, w górach i na śniegu. Dermatolodzy zalecają wtedy pomadkę z filtrem SPF 30 lub wyższym, nakładaną ponownie co 2 godziny na zewnątrz.
Gdy usta nie poprawiają się po 2-3 tygodniach pielęgnacji, gdy pękają kąciki ust, gdy na wardze pojawia się łuszcząca się zmiana, która nie znika, lub gdy usta pieką i swędzą po kosmetykach.
Podsumowanie
Spierzchnięte usta zimą to efekt mrozu, wiatru, suchego powietrza i nawyków takich jak oblizywanie czy skubanie skórek. Pomaga przede wszystkim regularna pielęgnacja: balsam lub pielęgnująca pomadka kilka razy dziennie, gęstsza maska na noc i pomadka z filtrem w słoneczne dni. Warto odstawić produkty z mentolem, kamforą i miętą, a przy skłonności do podrażnień także kosmetyki zapachowe. Jeśli usta nie goją się po 2-3 tygodniach, pękają kąciki ust lub pojawia się zmiana, która nie znika, warto skonsultować się z dermatologiem.
Polecane
Źródła
- American Academy of Dermatology. 7 dermatologists' tips for healing dry, chapped lips.
- Dyall-Smith D. Allergic contact cheilitis. DermNet.